حسابرسی عملیاتی چگونه شرکت‌های دولتی را اثربخش کرد؟

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین از وزارت اقتصاد در سی و ششمین اقدام از ۱۰۰ دستاورد اقتصادی نقش سازمان حسابری در اقتصاد ایران مورد بررسی قرار گرفته است.استفاده از ابزار حسابرسی عملیاتی به منزله پاسخگویی مدیران دولتی در نحوه مدیریت این منابع ملی در برنامه پنجم توسعه به صراحت مورد اشاره قرار گرفته و دولت موظف شده است تا شرکت های تحت پوشش خود و پذیرفته شدگان در بورس را ملزم به انجام حسابرسی عملیاتی کند.

بر همین اساس و برای اطلاع از جزئیات گفتگویی با اکبر سهیلی پور، رئیس سازمان حسابرسی انجام شده که مشروح آن را در ادامه میخوانید:

با توجه به اینکه نهاد دولت در اقتصاد ایران نفوذ بالایی دارد و شرکت‌های متعدد دولتی در عرصه اقتصاد حضور دارند، حسابرسی عملیاتی در این شرکت‌ها چه تاثیری بر شفافیت هزینه و استفاده بهینه از منابع دارد؟

حسابرسی عملیاتی نوعی از خدمات اطمینان‌بخشی است که اثربخشی، کارایی، صرفه اقتصادی (موسوم به 3Es ) و در سنوات اخیر ملاحظات زیست محیطی(به عنوان Eچهارم 4thE) عملیات سازمان را ارزیابی و با ایجاد بینش و ارائه پیشنهاد برای بهبود عملیات به مدیران برای استفاده بهینه از منابع موجود کمک می‌کند. ضمناً با توجه به اینکه کانون توجه این نوع حسابرسی علاوه بر ارزیابی عملکرد، بررسی سیستم‌ها و فرآیندهای اجرای عملیات و ارزیابی آزمون کنترلهای داخلی نیز است، از این طریق تاثیر به سزایی بر افزایش قابلیت اتکای اطلاعات سازمان ها و بهبود عملکرد آنها خواهد داشت.

درشرایط اقتصادی و اجتماعی حاضر و در آينده‌اي نه چندان دور، فقط سازمان‌هايي مي‌توانند فعال باقي بمانند كه در هزينه‌هاي جاري خود كاهش، در قيمت تمام شده محصول ثبات، در كيفيت بهبود مستمر و بر حفاظت از محيط زيست توجه داشته باشند. و این موارد یعنی همان چهار موضوعی  4Es)) که حسابرسی عملیاتی به دنبال ارزیابی و در نهایت بهبود آن در سازمانهای مورد حسابرسی است.

با توجه به عزم جدی وزارت اقتصاد برای پیاده‌سازی حسابرسی عملیاتی تاکنون چند شرکت با این روش حسابرسی شده‌اند؟
↩️تاکنون حسابرسی عملیاتی نود (90) شرکت  توسط سازمان حسابرسی انجام شده ‌است.

شرکت‌هایی که در آنها حسابرسی عملیاتی صورت می‌گیرد چگونه انتخاب می‌شوند و چه مسیری باید طی شود تا حسابرسی عملیاتی در آنها اجرایی شود؟

شرکت هایی که در آنها حسابرسی عملیاتی صورت می‌گیرد، به دو گروه قابل تفکیک هستند. شرکتهایی که به صورت اختیاری متقاضی انجام حسابرسی عملیاتی است و شرکت هایی که در راستای رعایت تکلیف قانونی مقرر در ماده 218 قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی و ماده 25 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و تصویب هیئت محترم وزیران ملزم به انجام حسابرسی عملیاتی هستند.

در گروه اول تشخیص هیئت مدیره برای بهبود کارایی، صرفه اقتصادی، اثربخشی و ملاحظات زیست محیطی و آگاهی از ضعف های موجود  و مشاوره جهت چگونگی رفع آنها است که منجر به انجام حسابرسی عملیاتی می گردد.  در گروه دوم تشخیص و سیاست های دولت برای بهبود کارایی، صرفه اقتصادی، اثربخشی و ملاحظات زیست محیطی و آگاهی از وضعیت موجود و ضعف های عملیاتی و عملکردی شرکت ها و راه های چگونگی رفع آنها است که برخی از شرکتها را الزام به انجام حسابرسی عملیاتی می نماید. در هر دو گروه پس از درخواست شرکتها از حسابرس، قرار داد حسابرسی تنظیم و پس از امضا توسط شرکت،  حسابرسی عملیاتی شروع می شود.

چه موانع فنی در اجرای این مقوله وجود دارد و آیا تمام شرکت‌های دولتی این آمادگی را دارند که مورد حسابرسی عملیاتی قرار گیرند؟

مانع اصلی فنی که باعث شده حسابرسی عملیاتی از اثر بخشی و کارایی خیلی بالایی برخوردار نباشد، نبود سسیستم های اطلاعاتی جامع در شرکت ها و از جمله نبود سیستم های حسابداری روز آمد و مناسب بالاخص در زمینه بهیابی خدمات و محصولات و به تبع آن  عدم امکان بودجه ریزی عملیاتی می باشد، که به رغم تاکید در برنامه های توسعه، این نوع بودجه ریزی اجرایی نشده است.

به علاوه، مدون و مصوب نبودن اهداف، راهبردها و برنامه ها ی کوتاه مدت و بلند مدت مدیران شرکتها و عدم ارزیابی مناسب از عملکرد مدیران و وابسته نبودن نظام حق الزحمه و پاداش مدیران به توانایی های اجرایی آنها و میزان  دستیابی به اهداف، باعث عدم توجه کافی به نتایج ارزیابی های عملکرد و از جمله حسابرسی عملیاتی، شده است.

علاوه بر این، به رغم تلاش‌های انجام شده توسط سازمان حسابرسی در جهت اجرای موثر حسابرسی عملیاتی، کمبود نیروی انسانی واجد شرایط و با تخصص های لازم غیر از حسابداری(مانند: اقتصادی، فن آوری اطلاعاتIT، محیط زیست، آمار و …) مانع بااهمیت دیگری در اجرای حسابرسی عملیاتی با اثربخشی بالا در شرکت های دولتی است.

گروه حسابرسی عملیاتی باید مجموعه ای از دانش مربوط به سیستم های اطلاعات مدیریتی،مهندسی،شیمی، حرفه های امنیتی، سیستم های کنترلی، سیستم های مدیریت، حسابداری، مدیریت مالی، آمار و قوانین و مقررات را داشته باشند. ضمنا حسابرسی عملیاتی در  تمامی سازمان ها ، موسسات و شرکت های دولتی و غیر دولتی قابل انجام است.

اهداف حسابرسی عملیاتی و چشم‌انداز آن را چگونه ارزیابی می‌کنید و فکر می‌کنید در چند شرکت دولتی باید اجرا شود؟

به‌نظر می‌رسد که پس از بسترسازی و فراهم‌کردن زیرساخت های لازم در سال های آتی بتوان حسابرسی عملیاتی را به طور مستمر انجام داد. آخرین مرحله از فرآیند انجام حسابرسی عملیاتی، مرحله پیگیری است که در این مرحله می‌توان از اثربخشی انجام حسابرسی عملیاتی اطمینان پیدا کرد. انجام مستمر حسابرسی عملیاتی در شرکت های دولتی کمک موثری به این موضوع خواهد بود.

آماری وجود دارد که نشان دهد حسابرسی عملیاتی چه تاثیری بر بهبود عملکرد شرکت‌هایی گذاشته که در آنها اجرا شده است؟

⤴️به دلیل این که انجام حسابرسی عملیاتی بر اساس مصوبه مورخ 04/12/1393 هیئت وزیران و به‌طور جدی از سال 1394 در بخش دولتی انجام شد، لذا آمار و اطلاعات مدونی که بیانگر تاثیر این نوع خدمت حرفه‌ای بر عملیات شرکتهای مورد حسابرسی باشد در حال حاضر وجود ندارد. و تعیین آثار آن مستلزم انجام حسابرسی بعدی شرکت های مزبور و پیگیری اقدامات انجام شده توسط مدیران اجرایی شرکت ها در رابطه با پیشنهاد های ارائه شده در گزارش های حسابرسی عملیاتی است.

اجرای حسابرسی عملیاتی توسط چه نهادهایی صورت می‌پذیرد و آیا دانش آن تنها در اختیار سازمان حسابرسی است یا خیر؟

حسابرسی عملیاتی (عملکرد) توسط سازمان حسابرسی، حسابرسان دیوان محاسبات ، موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران و حتی حسابرسان داخلی دستگاههای اجرایی و سازمانها و شرکت ها، هم در بخش عمومی و هم در بخش خصوصی قابل انجام است.

حسابرسی عملکرد نیز که رویکرد دیگری از این نوع خدمت حرفه‌ای است توسط دیوان محاسبات کشور در بخش عمومی انجام می‌شود. سازمان حسابرسی با تشکیل کمیته حسابرسی عملیاتی در سال 1376 و ایجاد واحد حسابرسی عملیاتی در سال 1381 و انجام بررسی‌های فنی و حرفه‌ای در زمینه تدوین استانداردها، دستورالعمل‌ها و فرم‌های مورد نیاز جهت انجام حسابرسی عملیاتی، کمک موثری در جهت اعتلای حرفه و اشاعه آن در سطح جامعه حرفه‌ای کرده است. سازمان حسابرسی از نظر پژوهشی و اجرایی با توجه به چاپ چندین کتاب و مقاله از سال های 1380 تاکنون و انجام حسابرسی عملیاتی در 90 شرکت بزرگ تجربه و توانایی  بیشتری نسبت به سایرین دارد.

 

35223

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *